ਲਗਾਤਾਰ ਟੁੱਟਦੇ ਜਾਣਾ ਕਾਇਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਸੰਘਰਸ਼ ?

(49)
ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਫਿਰ ਤੋਂ ਵੇਖਦਾ ਹਾਂ ਸਮੁੰਦਰ
ਤਾਂ ਕੀ ਸਮੁੰਦਰ ਮੈਥੋਂ ਵਾਕਿਫ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ ?

ਲਹਿਰਾਂ ਮੈਨੂੰ ਉਹੀ ਸਵਾਲ ਕਿਉਂ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ
ਜੋ ਮੈਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ ?

ਅਤੇ ਉਹ ਐਨੇ ਬੇਕਾਰ ਜੋਸ਼ 'ਚ
ਕਿਉਂ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ ਚਟਾਨਾਂ ਉੱਤੇ ਵਾਰ ?

ਰੇਤ ਉੱਤੇ ਆਪਣੇ ਐਲਾਨ ਦੁਹਰਾਉਂਦੇ ਹੋਏ
ਕੀ ਉਹ ਥੱਕ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ?

(50)
ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਕੌਣ ਸਮਝਾ ਸਕਦਾ ਹੈ
ਕਿ ਉਹ ਤਰਕ ਦੇ ਰਾਹ ਤੇ ਚੱਲੇ ?

ਕਿੱਥੋਂ ਹਾਸਲ ਕਰਦਾ ਹੈ ਉਹ ਆਪਣੀ
ਨੀਲੀ ਅੱਗ, ਹਰਾ ਹਨ੍ਹੇਰਾ ?

ਅਤੇ ਇਕ ਚਟਾਨ 'ਚ ਕਿਉਂ ਹਨ ਐਨੀਆਂ ਝੁਰੜੀਆਂ
ਅਤੇ ਐਨੇ ਸਾਰੇ ਛੇਦ ?

ਮੈਂ ਆਇਆ ਹਾਂ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਪਿੱਛਿਓਂ,
ਕਿੱਥੇ ਜਾਊਂਗਾ ਜੇਕਰ ਰੋਕ ਲਵੇ ਇਹ ਮੇਰਾ ਰਾਹ ?

ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਫੰਦੇ 'ਚ ਫਸਕੇ
ਕਿਉਂ ਬੰਦ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ ਮੈਂ ਆਪਣਾ ਰਾਹ ?

(51)
ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਤੋਂ ਕਿਉਂ ਹੈ ਮੈਨੂੰ ਨਫਰਤ
ਜਿੱਥੋਂ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਔਰਤਾਂ ਅਤੇ ਪੇਸ਼ਾਬ ਦੀ ਬਦਬੂ ?

ਸ਼ਹਿਰ ਕੀ ਤੁਫਾਨੀ ਢਾਲ ਦਾ
ਇਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਸਮੁੰਦਰ ਨਹੀਂ ਹੈ ?

ਕੀ ਹਵਾਵਾਂ ਦੇ ਸਾਗਰ 'ਤੇ
ਨਹੀਂ ਹਨ ਟਾਪੂ ਅਤੇ ਤਾੜ ਦੇ ਦਰੱਖਤ ?

ਕਿਉਂ ਪਰਤ ਆਇਆ
ਮੈਂ ਬੇਇੰਤਹਾ ਸਮੁੰਦਰ ਦੀ ਉਦਾਸੀ ਤੋਂ ?

(52)
ਕਿੰਨਾ ਵੱਡਾ ਹੈ ਉਹ ਕਾਲਾ ਆਕਟੋਪਸ
ਜਿਸਨੇ ਹਨ੍ਹੇਰੇ ਵਿਚ ਡੋਬ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਦਿਨ ਦਾ ਸਕੂਨ ?

ਕੀ ਇਸਦੀਆਂ ਟਾਹਣੀਆਂ ਲੋਹੇ ਦੀਆਂ ਬਣੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ
ਅਤੇ ਇਸਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ, ਬੁਝੀ ਹੋਈ ਅੱਗ ਦੀਆਂ ?

ਅਤੇ ਕਿਉਂ ਤਿੰਨ ਰੰਗਾਂ ਦੀ ਵ੍ਹੇਲ ਨੇ
ਰੋਕ ਲਿਆ ਮੇਰਾ ਰਾਹ ?

(53)
ਛਾਲਿਆਂ ਭਰੇ ਜਖਮਾਂ ਵਾਲੀ ਸ਼ਾਰਕ
ਕਿਸਨੇ ਨਿਗਲ ਲਈ ਮੇਰੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਸਾਹਮਣੇ ?

ਕੌਣ ਹੈ ਕਸੂਰਵਾਰ, ਹਵਾ ਦਾ ਬੁੱਲਾ
ਜਾਂ ਖੂਨ ਨਾਲ ਲੱਥਪੱਥ ਮੱਛੀਆਂ ?
ਲਗਾਤਾਰ ਟੁੱਟਦੇ ਜਾਣਾ 
ਕਾਇਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਸੰਘਰਸ਼ ?

(54)
ਕੀ ਇਹ ਸੱਚ ਹੈ ਕਿ ਅਬਾਬੀਲਾਂ
ਰਹਿਣ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ ਚੰਦ ਤੇ ?

ਕੀ ਉਹ ਲੈ ਜਾਣਗੀਆਂ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਬਸੰਤ ਵੀ
ਕੰਗਨੀਆਂ ਤੋਂ ਵੱਖ ਕਰਕੇ ?

ਕੀ ਪੱਤਝੜ ਵਿਚ ਉਡਾਣਾਂ ਭਰਨਗੀਆਂ
ਚੰਦ ਦੀਆਂ ਚਿੜੀਆਂ ?

ਬਿਸਮਥ* ਨੂੰ ਭਾਲਦੇ ਹੋਏ
ਕੀ ਉਹ ਚੁੰਝਾਂ ਮਾਰਨਗੀਆਂ ਅਸਮਾਨ 'ਚ ?

ਅਤੇ ਕੀ ਉਹ ਪਰਤਣਗੀਆਂ ਵਾਪਸ
ਸਵਾਹ ਨਾਲ ਭਰੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਬਾਲਕੋਨੀਆਂ 'ਚ ?

*ਇਕ ਰਸਾਇਣਿਕ ਤੱਤ

(55)
ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਭੇਜਦੇ ਚੰਦ ਉੱਤੇ
ਚਕੂੰਦਰਾਂ ਅਤੇ ਕੱਛੂਆਂ ਨੂੰ ?

ਉਹ ਜਾਨਵਰ ਜੋ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ
ਖੱਡਾਂ ਅਤੇ ਸੁਰੰਗਾਂ ?

ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਲੈ ਸਕਦੇ ਉਹ ਜਿੰਮੇਵਾਰੀ
ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੁਰਾਡੀਆਂ ਥਾਵਾਂ ਦੇ ਮੁਆਇਨੇ ਦੀ ?

(56)
ਤੁਹਾਨੂੰ ਯਕੀਨ ਨਹੀਂ ਕਿ ਊਠ
ਆਪਣੇ ਕੁੱਬ 'ਚ ਲੁਕਾ ਕੇ ਰੱਖਦੇ ਹਨ ਰੌਸ਼ਨੀ ?

ਅਤੇ ਬੀਜਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਇਸਨੂੰ ਰੇਗਿਸਤਾਨ 'ਚ
ਆਪਣੇ ਖੁਫਿਆ ਹਠ ਨਾਲ ?

ਅਤੇ ਕੀ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਥੋੜੇ ਸਮੇਂ ਲਈ
ਉਦਾਰ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ ਸਮੁੰਦਰ ?

ਕੀ ਸਾਨੂੰ ਇਸਦੇ ਜਵਾਰ ਸਮੇਤ
ਇਸਨੂੰ ਵਾਪਸ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚੰਨ ਨੂੰ ?

ਪਾਬਲੋ ਨੈਰੂਦਾ

ਅਨੁਵਾਦ - ਮਨਦੀਪ